Twitter Facebook Linkedin Youtube
Prysmian Group TÜRKİYE

TÜRKİYE

Prysmian Group TÜRKİYE Prysmian group - logo

Prysmian - Draka - logo


BÖLÜM 4: EN 50575’e göre kablolarda CE işaretlemesinin esasları nelerdir?

BÖLÜM 4: EN 50575’e göre kablolarda CE işaretlemesinin esasları nelerdir?

BÖLÜM 4: EN 50575’e göre kablolarda CE işaretlemesinin esasları nelerdir?

Yazıyı pdf olarak indirmek için tıklayın.

CPR – Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin kablo sektöründeki uzantısı olan ve “güç, kontrol ve iletişim” kablolarındaki uygulamaları düzenleyen “EN 50575” standardının yayınlanması ile birlikte, bina ve altyapı dahil olmak üzere, herhangi bir yapıda kullanılan “güç, kontrol ve iletişim” kablolarının yangına tepki performansı gereklilikleri ve bu gerekliliklerle ilgili testler ve uygunluk değerlendirmeleri ile ilgili kriterler netlik kazanmış oldu. Bununla birlikte yapılarda kullanılan kabloların yangına karşı performans beyanları ve CE işaretlemesi yapılması (1 yıllık geçiş süresinden sonra) zorunlu hale geldi.

Bugüne kadar sadece Low Voltage Directive (LVD) – Alçak Gerilim Direktifi altında yapılan ve imalatçının kendi beyanına göre yapılması yeterli olan CE deklarasyonu ve işaretlemesinin CPR altında yapılmasına olanak sağlayan EN 50575 standardı birçok yeniliği de beraberinde getiriyor:

  • Öncelikle artık sadece imalatçının beyanı yerine, onaylanmış üçüncü partilerin de işin içine girdiği, daha esaslı bir sisteme göre performans beyanı hazırlanması gerekiyor.
  • Alçak Gerilim Direktifi’ne uyan AC 1000V veya DC 1500V’a kadar gerilim seviyesi olan tüm elektrikli cihazlar Avrupa’da üretilebiliyor, satılabiliyor veya dağıtılabiliyordu; EN 50575 standardında ise kablolar için herhangi bir gerilim seviyesi belirtilmiyor.
  • Alçak Gerilim Direktifi altında yıllardır yapılan, ancak tam olarak ne anlama geldiği, hangi şartları sağlaması gerektiği, Avrupa’da üretilecek, ithal edilecek veya dağıtımı yapılacak ürünlerde hangi şartların aranması gerektiği tam olarak belirli olmayan bir işaretleme yerine, şimdi CPR altında yapılacak olan CE işaretlemesi ise, farklı ülkelerin farklı yorumlamalarına engel olan, gereklilikleri net ve açık olarak belirten bir standarda göre işaretleme yapılacak.
  • CPR altında yapılacak olan CE işaretlemesi ile, kabloların yangına tepki performansları (yakın gelecekte yangına dayanım performanslarının da dahil olması bekleniyor) belirlenirken, yangın anında alev ve dumanın üretiminin ve diğer yapılara yayılımının sınırlandırılması da amaçlamaktadır. Dolayısı ile kalite bilinci ve yangın güvenliği konusunda çok kuvvetli adımlar atılmış oluyor.
  • Bütün Avrupa Birliği ülkeleri ve Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yapmak isteyen ülkeler için ortak bir teknik dil oluşturularak, yapı malzemeleri hakkında güvenilir bir bilgi kaynağı yaratılmış oluyor.
  • Standartlara uymayan ve düşük kaliteli ürünlerin bu pazarlara girişi için ciddi yasal engel ve yaptırımlar getiriliyor. Bu sayede hem gün geçtikçe sayıları giderek artan yangınlarda güvenliği sağlamak ve oluşabilecek risk ve kayıpları en aza indirgemek adına adımlar atılmış oluyor, hem de haksız rekabetin önüne geçilmiş oluyor.

Standartlara uymayan ve düşük kaliteli ürünlerin bu pazarlara girişi için ciddi yasal engel ve yaptırımlar getiriliyor. Bu sayede hem gün geçtikçe sayıları giderek artan yangınlarda güvenliği sağlamak ve oluşabilecek risk ve kayıpları en aza indirgemek adına adımlar atılmış oluyor, hem de haksız rekabetin önüne geçilmiş oluyor.

CE işareti ile birlikte ürün etiketinde belirtilmesi gereken performans sınıfları aşağıdaki kriterlere göre belirlenmektedir:

1. Euroclasses (Avrupa Sınıfları) : Standartta bulunan yangına tepki performansı sınıfları (A, B1, B2, C, D, E ve F) ve hangi performans sınıfının hangi test yöntemi ve temel sınıflandırma kriteri kullanılarak belirlendiği aşağıdaki tabloda verilmiştir:

tablo-1

2. Bu kriterlere ek olarak, kabloların yangın anında duman üretimi, asitlik ve alev damlaması kriterlerine göre test metotları ve sınıflandırılması da standartta belirtilmiştir.
3. Performansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması (AVCP) sistemine göre kablolar, Sistem 1+, Sistem 3 ve Sistem 4 olarak üç ayrı sınıfa ayrılmıştır.

Performansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması (AVCP) Sistemine göre kablolar aşağıdaki şekilde sınıflandırılırlar:

Sistem 1+ kabloları: Aca, B1ca, B2ca ve Cca sınıflarına dahil olan kablolardır. Bu kabloların fabrika üretim kontrolleri (FPC) ve numune testleri üretici firma tarafından yapılır, ancak yangına tepki performansı ışığında ilk tip testinin yapılması, bu teste göre ürün tipinin belirlenmesi, üretim yerinin ve ilk FPC’nin denetlenmesi, FPC’nin sürekli gözetimi ve değerlendirilmesi ve ürünün pazara sunulmasından önce numune alınması ve numune üzerindeki denetleme testleri onaylanmış ürün sertifikalandırma kuruluşu tarafından yapılır.

Sistem 3 kabloları: Dca ve Eca sınıflarına dahil olan kablolardır. Bu kabloların fabrika üretim kontrolleri (FPC) üretici firma tarafından yapılır, ancak yangına tepki performansı ışığında numune alınması, ilk tip testinin yapılması ve bu teste göre ürün tipinin belirlenmesi onaylanmış test laboratuvarı tarafından yapılır.

Sistem 4 kabloları:Fca sınıflarına dahil olan kablolardır. Bu kabloların fabrika üretim kontrolleri (FPC), ilk tip testinin yapılması ve bu teste göre ürün tipinin belirlenmesi üretici firma tarafından yapılır.

Tüm bu kontroller ışığında, kablonun etiketine aşağıda bir örneği görülen CE işareti ve ek bilgileri iliştirilir:

tablo-2

CE işaretlemesi ile ilgili olarak aşağıdaki kritik noktalar mutlaka göz önüne alınmalıdır:

1. CE işareti, o ürünün mevzuata uygun olduğunu gösterir ve o ürünün Avrupa pazarında serbestçe dolaşabilmesi için bir pasaport görevi görür.
2. Her ne kadar Alçak Gerilim Direktifi (LVD) altında halen yapılan CE işaretlemesi, üreticinin sadece kendi beyanı esas alınarak yapılsa da, CPR altındaki CE işaretlemesinde üçüncü partilerin işin içine girdiği, daha esaslı bir sistem söz konusudur.
3. CE işareti 1 Temmuz 2016 tarihinden itibaren kullanılmaya başlayacak ve bir yıllık geçiş aşamasından sonra 1 Temmuz 2017 tarihinde zorunlu hale gelecektir.
4. LVD ve CPR için ayrı ayrı CE işareti koyulmaz, sadece bir adet CE işareti konulması yeterlidir.
5. CE işareti kolayca görünebilir, okunabilir ve silinmeyecek şekilde kangal veya makara üzerindeki ürün etiketlerine iliştirilmelidir.
6. CE işaretlemesi her üretici tarafından, standatta belirtilen formata ve içeriğe uygun olarak hazırlanmalı ve kangal veya makara üzerindeki ürün etiketlerine iliştirilmelidir.
7. CE işaretinin dili hakkında bir sınırlama yoktur, etiket dili tamamen bir ticari seçimdir.
8. Ürün için bir performans beyanı (DoP) hazırlanmadan CE işareti ürüne veya etiketine iliştirilemez.

CE işaretinin ürün etiketine iliştirilmesi için zorunlu olan Performans Beyanı (DoP)’nın hazırlanması ile ilgili kritik noktalar ve gereklilikler EN 50575 standardında açık ve net olarak tanımlanmıştır.

Bir sonraki bölümde “EN 50575’e göre kablolarda Performans Beyanının esasları” hakkında bilgiler vereceğiz.

Yazıyı pdf olarak indirmek için tıklayın.

Hazırlayan: Tamer Yavuztürk
E-posta: tamer.yavuzturk@prysmiangroup.com

Kaynaklar

1. “Yapı Malzemeleri Yönetmeliği” (305/2011/AB) – Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 10 Temmuz 2013. Sayı :28703
2. BS EN 50575 : 2014 - “Power, control and communication cables. Cables for general applications in construction works subject to reaction to fire requirements”
3. Official Journal of European Union (OJEU) - http://eur-lex.europa.eu/homepage.html
4. Construction Products Regulation (CPR) - http://ec.europa.eu/growth/sectors/construction/product-regulation/index_en.htm
5. TS EN 13501-6 : Nisan 2014 - Yapı mamulleri ve yapı elemanları - Yangın sınıflandırması - Bölüm 6: Elektrik kablolarındaki yangın deneylerinin reaksiyonlarından elde edilen veriler kullanılarak sınıflandırma

Prysmian Group Türkiye Hakkında
Prysmian Group Türkiye; merkezi 1964 yılından bu yana, Mudanya’da (Bursa) yer alan Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri A.Ş. ile 2011 yılında gruba dahil olan Draka Comteq Kablo ve Ltd.Şti. ve Draka İstanbul Asansör İth. İhr. Üretim Tic. Ltd. Şti. firmalarından oluşmaktadır. Prysmian Group Türkiye bünyesinde, bugün yaklaşık 550 kişi çalışmaktadır. Prysmian Group Türkiye’nin ürün yelpazesi kapsamında 220 kV'a kadar olan tüm enerji kabloları, 3.600 çifte kadar bakır iletkenli haberleşme kabloları ile fiber optik kabloları bulunmaktadır. Ayrıca, Draka ile, sadece ana ortaklar seviyesinde gerçekleşen birleşme sonucunda, demiryolu sinyalizasyon kabloları, asansör sistemleri, stüdyo broadcast kabloları ve özel kablolar ürün yelpazesine eklenmiştir. Prysmian Group içinde öncelikli bir ihracat merkezi olan ve 2013 yılında toplam yaklaşık 822 milyon TL olan cirosunun %34’ünü ihraç eden Türk Prysmian Kablo, Borsa İstanbul’da işlem görmektedir. 

BÖLÜM 1: CPR - Yapı Malzemeleri Yönetmeliği’nin kapsamı ve amacı nedir?

BÖLÜM 2: CPR - Yapı Malzemeleri Yönetmeliği ve kablo sektörü (EN 50575)

BÖLÜM 3: EN 50399 standardı – Yangın ortamındaki kablolar için ortak test yöntemleri

BÖLÜM 5: EN 50575’e göre kablolarda Performans Beyanının esasları nelerdir?