Twitter Facebook Linkedin Youtube
Prysmian Group TÜRKİYE

TÜRKİYE

Prysmian group - logo

Prysmian - Draka - logo

Faz Sırası ve Kablo Dizilim Konfigürasyonları

img-news-widget

Location

Share:

Giriş

Elektrik sistemlerinde talep edilen güç; taşınacak akım ile birlikte kablo kesit ve özelliklerini de belirlemektedir. Talep edilen yüksek güçlerde taşınacak akımın karşılanabilmesi için, kabloların paralel bağlanması yolu seçilebilmektedir. Bu yol seçildiğinde , her faz için birden çok kablonun kullanılması gerekmektedir.

Faz Sırasının Önemi ve Uygulama Örnekleri

Aynı fazda birden çok kablo kullanılması gereken projelerde, doğru uygulama yönteminin seçilmemesi halinde; kablolar arasındaki empedanslar, kablolardan dengesiz akım geçişlerine sebep olabilmekte, kablolardan geçen dengesiz akımlar (dengesiz akım dağılımı), kabloların farklı ısılara çıkmasına ve aşırı ısınmalara neden olabilmektedir.

Resim 1: Kablolarda aşırı ısınma

Resim 1: Kablolarda aşırı ısınma

Kablolarda meydana gelen aşırı ısınmalar; kabloların iç izolasyon ve dış kılıf malzemelerini deformasyona uğratmakta ve kablo ömrünü azaltmaktadır. Bu durum aynı zamanda, işletmenin durmasına, kabloların tekrar temin edilmesine, demontaj ve montaj işçiliklerine de sebep olabilmektedir.

 

Resim 2: Kablolarda deformasyonlar

Resim 2: Kablolarda deformasyonlar

Aynı faza birden çok kablonun paralel olarak bağlanması gereken durumlarda; tüm kablolardan aynı akımın geçmesini sağlamak, kablolar arasındaki manyetik alan etkileşimi ve empedanslar göz önünde bulundurulduğunda, doğru faz sırası ve kabloların doğru şekilde dizilmesi ile mümkün olmaktadır.

Faz sırası ve kabloların dizilim çeşitleri Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nde, uluslararası standartlarda ve çeşitli kaynaklarda da belirtilmektedir. Tek damarlı kablolarla beslenen sistemlerde; tek sıra düzeninde kablo dizilim ve faz sıraları aşağıda belirtildiği şekilde uygulanmalıdır.

Resim 3: Düz zemin üzerinde beslenen sistemler

Resim 3: Düz zemin üzerinde beslenen sistemler

Tek damarlı kablolarla beslenen sistemlerle ilgili bir çok konfigürasyon bulunmaktadır. Bunlar ile ilgili bir kaç konfigürasyona yer vermek gerekirse;

Resim 4: Düz zemin üzerinde 6 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 4: Düz zemin üzerinde 6 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 5: Üst üste 6 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 5: Üst üste 6 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 6: Yonca şeklinde 6 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 6: Yonca şeklinde 6 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 7: Düz zemin üzerinde 9 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 7: Düz zemin üzerinde 9 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 8: Üst üste 9 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 8: Üst üste 9 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 9: Yonca şeklinde 9 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 9: Yonca şeklinde 9 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 10: Düz zemin üzerinde 12 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 10: Düz zemin üzerinde 12 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 11: Üst üste 12 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 11: Üst üste 12 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 12: Yonca şeklinde 12 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Resim 12: Yonca şeklinde 12 tek damarlı kablo ile beslenen sistemler

Sonuç

Talep edilen gücün karşılanabilmesi için, kablonun elektriksel ve mekaniksel özellikleri yanısıra kabloların montajı ve dizilim metodları da önemli noktalardandır.

Aynı faza birden çok kablonun paralel olarak bağlanması gereken durumlarda; faz sırası ve dizilim metodlarına uyulmaması halinde, aynı faza paralel bağlı kablolarda dengesiz akım dağılımları ve dolayısıyla kablolarda aşırı ısınmalar oluşabilmektedir. İstenmeyen bu durum, kabloların ömrünü olumsuz etkilerken, tesis için de tehlike oluşturmaktadır. Tüm kablolardan dengeli akım geçişlerini sağlamak; kablolar arasındaki manyetik alan etkileşimi ve empedanslar göz önünde bulundurulduğunda, doğru faz sırası ve kabloların doğru şekilde dizilmesi ile mümkün olmaktadır.

Bu nedenle; Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’nde ve uluslararası standartlarda belirtilen faz sırası ve kabloların dizilimi konfigürasyonları uygulanmalıdır.

 

Referanslar

1 Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği
2 IEC 60364-5-52 IEC:2009
3 Heinhold Power Cables and their Application Part 1

İlgili Döküman

Faz Sırası ve Kablo Dizilim Konfigürasyonu (pdf)

 

Yazar

Ufuk İnce
E-posta: ufuk.ince@prysmiangroup.com

Murat Çakırkaplan
E-posta: murat.cakirkaplan@prysmiangroup.com

Prysmian Group Türkiye Hakkında

Prysmian Group Türkiye; merkezi 1964 yılından bu yana, Mudanya’da (Bursa) yer alan Türk Prysmian Kablo ve Sistemleri A.Ş. ile 2011 yılında gruba dahil olan Draka Comteq Kablo ve Ltd.Şti. ve Draka İstanbul Asansör İth. İhr. Üretim Tic. Ltd. Şti. firmalarından oluşmaktadır. Prysmian Group Türkiye bünyesinde, bugün yaklaşık 550 kişi çalışmaktadır. Prysmian Group Türkiye’nin ürün yelpazesi kapsamında 220 kV'a kadar olan tüm enerji kabloları, 3.600 çifte kadar bakır iletkenli haberleşme kabloları ile fiber optik kabloları bulunmaktadır. Ayrıca, Draka ile, sadece ana ortaklar seviyesinde gerçekleşen birleşme sonucunda, demiryolu sinyalizasyon kabloları, asansör sistemleri, stüdyo broadcast kabloları ve özel kablolar ürün yelpazesine eklenmiştir. Prysmian Group içinde öncelikli bir ihracat merkezi olan ve 2013 yılında toplam yaklaşık 822 milyon TL olan cirosunun %34’ünü ihraç eden Türk Prysmian Kablo, Borsa İstanbul’da işlem görmektedir.